ใช้ KM ทำงาน

วันที่ ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๐ ในชั้นเรียนรายวิชา ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ ประจำภาคเรียนที่ ๑-๒๕๖๐ เป็นการทำกิจกรรม AAR หลังจากที่นิสิตได้ลงพื้นที่ทำโครงการแก้ปัญหาเสร็จสิ้นลงไป  ช่วงท้ายของชั้นเรียน ได้มอบหมายงานและวิธีการเขียนรายงานผลการประเมินโครงการ (อ่านได้ ที่นี่ ) ส่วนบันทึกนี้จะพานิสิตเรียนรู้เรื่องกระบวนการ AAR และนำเอาผลการทำ AAR ของเรามาเก็บไว้แลกเปลี่ยนกัน คุณพีธากร ศรีบุตรวงษ์ เขียนบันทึกเรื่อง After Action Review ไว้ใน gotoknow.org ได้ดีมาก (อ่าน ที่นี่ ) นิสิตที่ไม่เคยรู้จัก AAR ควรอ่านและสืบค้นเพิ่มเติม แล้วนำมาทดลองใช้ในการทำงานในโครงการต่าง ๆ ตั้งแต่เป็นนิสิต เพราะขณะนี้ AAR ถือเป็นเครื่องมือเรียนรู้มาตรฐานที่ทุกการทำงานเป็นทีมต้องนำมาใช้ ผมนำเอาภาพที่ท่านเผยแพร่มาวาดใหม่ และตีความในแบบที่ตนเองเข้าใจ เผื่อใครผู้อ่านจะนำไปใช้ก็เชิญตามสบายเถิด... กองทัพสหรัฐอเมริกาเป็นหนึ่งในไม่กี่หน่วยงานที่ริเริ่มและนำเอาระบบการสะท้อนการเรียนรู้ (Reflection) และการทบทวนหลังการลงมือทำ (Review) มาใช้อย่างเป็นระบบ  การทบทวนหลังปฏิบติการ หรือ After Action Review หรือ AAR เป็นหนึ่งใ...

ในปีการศึกษาที่แล้วได้นำเสนอทฤษฎีเกี่ยวกับการเขียนรายงานผลการประเมินโครงการไว้ ที่นี่   บันทึกนี้จะลองนำเอาทฤษฎีและหลักการเหล่านั้น มาขยายความและกำหนดเป็นแนวปฏิบัติสำหรับให้นิสิตไปลองเขียนรายงานผลการดำเนินโครงการของกลุ่มตนเอง ซึ่งได้ทำสำเร็จเสร็จสิ้นไปแล้วทุกกลุ่ม ... การเขียนรายงานการประเมินผลโครงการที่กำหนดให้นิสิตทุกกลุ่มเรียนต้องทำและนำมาส่ง สำหรับ ๒๕ คะแนน ที่กำหนดไว้ในแผนการเรียนรู้ (มคอ.๓) คือ การรายงานผลการประเมินโครงการเมื่อโครงการสิ้นสุดแล้วเท่านั้น การประเมินเมื่อโครงการสิ้นสุด (Pay-off Evaluation) เป็นการประเมินเพื่อผลรวมสรุป (Summative Evaluation) หลังจากการดำเนินโครงการเสร็จสิ้นแล้ว เป็นการประเมินความสำเร็จของโครงการตามตัวชี้วัดหรือวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ เช่น การประเมินผลผลิต (output) ผลลัพธ์ (Outcome) ผลกระทบ (Impact) หรือ ผลพลอยได้ (by-product) อันเป็นผลมาจากโครงการ รูปแบบการเขียนรายงานผลการประเมินโครงการ รูปแบบการเขียนรายงานผลการประเมินโครงการของแต่ละหน่วยงานหรือองค์กรจะแตกต่างกันไป และแตกต่างกันไปตามแต่ละประเภทของโครงการด้วย รูปแบบที่จะกำหนดให้นิสิตได้ฝึกเ...

วันที่ ๑๕ กันยายน ๒๕๖๐  สำนักศึกษาทั่วไปร่วมกับ ผศ.ดร.อาจินต์ ไพรีรณ อาจารย์ผู้ประสานงานรายวิชา ๐๐๓๓๐๐๒ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในยุคโลกาภิวัตน์ จัดประชุมอาจารย์ผู้สอน เพื่อรับฟังคำแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิหลัก ศาสตราจารย์ปรีชา ประเทพา และร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนาเอกสารประกอบการสอน สำหรับปีการศึกษาที่ ๑/๒๕๖๐ เป็นต้นไป ผมเป็นตัวแทนสำนักศึกษาทั่วไป ทำหน้าที่เอื้ออำนวยให้การประชุมแลกเปลี่ยนฯ เป็นไปอย่างสะดวก เช่นเดียวกับรายวิชา ๐๐๓๓๐๐๓ (อ่าน ที่นี่ ) ผมมีความรู้สึกว่าตนเองได้เรียนรู้มากขึ้น เกิดไอเดียใหม่ในหัวเป็นระยะ ...  ผมสังเคราะห์แนวทางการเขียนเอกสารประกอบการสอนไว้ในผังด้านล่างนี้ ขออธิบายพอสังเขป ดังนี้ครับ บทที่ ๑ ให้เขียนให้เห็นที่มาและความสำคัญของการเรียนรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  อ่านแล้วได้ความคิดรวบยอดจากวิทยาศาสตร์ไปสู่เทคโนโลยี โดยเน้นที่วิธีการหรือกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ โปรยให้เห็นความทันสมัยและนวัตกรรม (ใหม่) ในยุคโลกาภิวัตน์ และเห็นอิทธิพลต่อชีวิตของมนุษย์ เห็นภาพรวมของทุกบทในเอกสาร เน้นวิธีการและกระบวนการทางวิทยาศาสตร...

วันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๖๐ ที่ผ่านมา สำนักศึกษาทั่วไปร่วมกับอาจารย์ผู้ประสานงานรายวิชา ๐๐๓๓๐๐๓ ทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่น ผศ.ดร.สุดารัตน์ ถนนเก้ว จัดประชุมอาจารย์ผู้สอนเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และรับทราบแนวทางการพัฒนาเอกสารประกอบการสอนของรายวิชาฯ สำหรับใช้ในปีการศึกษา ๒๕๖๑ ผมทำหน้าที่เป็นทั้งคุณเอื้อและคุณอำนวยในการเรียนรู้ ผมรู้สึกเหมือนได้อ่านหนังตำราหลายเล่ม นี่คือประโยชน์อันยิ่งของการฟังบัณฑิต ฟังปราชญ์  ... ผมหมายถึง ศาสตราจารย์ ดร.ปรีชา ประเทพา ท่านเป็นวิทยากรและผู้ทรงคุณวุฒิหลัก นำพาเราพัฒนาปรับปรุงเอกสารนี้   ผมสรุปทุกอย่างไว้ในชาร์ทเดียวดังรูปครับ ขออธิบายเน้นประเด็นเด่น ๆ ดังนี้ครับ สาระหลักของการปรับปรุงเอกสาร คือ  ปรับให้คำว่า "ทรัพยากรธรรมชาติ" และคำว่า "ภูมิปัญญาท้องถิ่น" เกี่ยวข้องเป็นคำเดียวกัน  เน้นว่าต้องเกี่ยวข้องกัน Must be Related  ทรัพยากรธรรมชาติมีอยู่มากมาย ไม่สามารถจะนำสอนได้หมด จะเลือกเอาทรัพยากรธรรมชาติอะไร ? คำตอบคือ ให้เลือกเฉพาะทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น  ทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นภูมิปัญญาก็มีอยู่...

วันที่ ๒๔ เมษายน ๒๕๖๐  วันเดียวกับที่สำนักศึกษาทั่วไปเรียนเชิญท่านผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคามมาบรรยายพิเศษ หัวเรื่อง "แต่ละก้าวย่างสู่เส้นทางผู้นำสังคม" (ผมถอดบทเรียนจากการฟังท่านไว้ ที่นี่ ) ท่านนายกเทศมนตรีเมืองมหาสารคาม นพ.กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ ก็ให้เกียรติและเมตตามาบรรยายในหัวข้อดังกล่าวเช่นกัน ... ท่านทั้งสองสวนทางกันตอนเราไปส่งท่านผู้ว่าที่หน้าลิฟท์ ผมตีความจากสิ่งที่ท่านเล่าให้ฟังว่า สิ่งที่ทำให้ท่านประสบความสำเร็จในชีวิตและสามารถช่วยเหลือสังคมและชุมชนได้มาก คือประสบการณ์จากการเป็นผู้นำนักศึกษา ท่านเป็นประธานสโมสรนิสิตแพทย์ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่นตอนสมัยเรียนหมอ ท่านเล่าว่า เรียนจบหมอใหม่ ๆ  เขาแต่งตั้งให้เป็นหมอใหญ่ประจำโรงพยาบาลเลย การทำงานอย่างเต็มที่ ปรับตัวให้เข้ากับคนในชุมชน พูดภาษาอีสานกับคนไข้ ประสบการณ์ตอนทำกิจกรรมนักศึกษา ทำให้ท่านสามารถเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนาได้ราบรื่น เป็นที่ประทับใจของคนในชุมชน การช่วยเหลือชาวบ้านอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะตอนที่ท่านมาเป็นหมอที่โรงพยาบาลจังหวัดมหาสารคาม คนที่เกิดในจังหวัดมหาสารคามส่วนใหญ่ ท่านเป็นหมอทำคลอดให้เกือบทุกคน .....

วันที่ ๒๔ เมษายน ๒๕๖๐ ท่าน เสน่ห์ นนทะโชติ ผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม (ตั้งแต่ปี ๒๕๕๙) ให้เกียรติและความเมตตากับ นิสิตที่ลงทะเบียนเรียนวิชา ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ ประจำภาคการศึกษา ๒-๒๕๕๙ มาเป็นวิทยากรบรรยายพิเศษเรื่อง "แต่ละก้าวย่างสู่การเป็นผู้นำสังคม" ในงานโครงการนำเสนอผลงานและผลการเรียนรู้ของรายวิชาฯ  ซึ่งจัดขึ้นเป็นปีแรก ท่านใช้วิธีการบรรยายเชิง "ตกผลึก" ถอดเอาประสบการณ์เชิงลึกในการปฏิบัติของท่านมาเล่าให้นิสิตฟัง แม้เวลาจะเพียงชั่วโมงเศษ แต่การเตรียมตัวที่ดีมาก ทำให้เราได้องค์ความรู้ที่เป็น "บทเรียน" สำหรับการเรียนการสอนวิชาภาวะผู้นำในภาคเรียนต่อ ๆ ไป หัวเรื่องที่เรารบกวนท่านมาบรรยายคือ "แต่ละก้าวย่างสู่เส้นทางผู้นำสังคม" โดยแบ่งออกเป็น ๓ หัวข้อย่อย ได้แก่ เส้นทางสู่การเป็นผู้นำสังคมและชุมชน บทบาทหน้าที่ของผู้นำ และผู้นำแบบไหนที่สังคมไทยต้องการ ท่านผู้ว่าฯ ท่านบรรยายไปทีละประเด็นอย่างเป็นขั้นตอน ผู้ใฝ่เรียนสามารถฟังจากคลิปวีดีโอได้เองโดยคลิก ที่นี่ และ ที่นี่   สิ่งที่ประทับใจและจะนำไปบรรจุในเนื้อหาบทเรียนสำหรับนิสิตรุ่นต่อไป มีดังนี้ครับ...

มีหนังสือเล่มหนึ่งชื่อ "๕๑ วิธีคิดของหัวหน้าที่ลูกน้องอยากทำงานด้วย" ที่เขียนโดยอิวะตะ มัตสึโอะ อดีตซีดีโอของ Starbucks Coffee Japan ที่ทำยอดขายได้สูงที่สุดในโลก สามารถพาบริษัททำยอดขายได้ทะลุแสนล้านเยนได้เป็นครั้งแรก  หน้าปกดังรูปนี้ครับ มีผู้เขียนบันทึกสรุปสาระสำคัญของทั้ง ๕๑ ข้อ ( ที่นี่ ) การเขียนตีความของผมต่อไปนี้ เจ้าของหนังสือ ผู้แปลหรือผู้จัดจำหน่ายคงจะได้ดประโยชน์ เปรียบเหมือนการส่งเสริมให้มีการแปลหนังสือที่มีคุณค่าต่อผู้ศึกษาตัดปัญหาเรื่องภาษาไป อีกมุมหนึ่งราคาหนังสืออาจจะลดลงได้อีก ในรายวิชา ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ มีนิสิตกลุ่มหนึ่งอยากจะทำโครงงานแบ่งปันสร้างสรรค์สังคมแห่งการอ่าน โดยจะเป็นผู้ประสานผ่านหนังสือดี ๆ จากผู้มีจิตจาคะสละให้ผู้รักการอ่านและขาดแคลน  เป็นไอเดียที่น่าสนใจมาก ปัญหาคือจะทำอย่างไรให้เกิดความยั่งยืนพอสมควร วิธีหนึ่งที่เสนอนิสิตคือ เขียนถอดบทเรียนจากหนังสือที่ตนเองประทับใจ ดังที่จะลองเขียนไว้เป็นตัวอย่างต่อไปนี้ การอ่านหนังสือเล่มนี้ ทำให้ผมรู้ว่า การจะเป็นผู้นำที่มีคนอยากทำงานด้วยนั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ไม่ใช่เรื่องที่สามารถเสแสร้งแกล้งส...

กในการจัดการเรียนรู้รายวิชา ๐๐๓๕๐๐๑ หนึ่งหลักสูตรหนึ่งชุมชน มีข้อกำหนดที่แตกต่างด้านคุณสมบัติของอาจารย์ผู้สอนเพิ่มเติมจากคุณสมบัติที่กำหนดโดยประกาศของสำนักศึกษาทั่วไป (ซึ่งดาวโหลด ที่นี่ ) คือ อาจารย์ต้องผ่านการอบรมหรือประชุมทำความเข้าใจถึงแนวทางการจัดการเรียนการสอนกับสำนักศึกษาทั่วไป ก่อนจะได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการประจำสำนักให้เป็นอาจารย์ผู้สอนต่อไป เพื่อให้การจัดการเรียนรู้ของรายวิชาฯ บรรลุเป้าหมายตามผลลัพธ์การเรียนรู้ของหมวดวิชาศึกษาทั่วไป "ข้อที่ ๖ มีจิตอาสาและจิตสาธารณะ เป็นพลเมืองที่มีคุณค่าของสังคมไทยและสังคมโลก" ซึ่งสอดคล้องกับปรัชญา เอกลักษณ์ และอัตลักษณ์นิสิตของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม จำเป็นอย่างยิ่งที่อาจารย์ผู้สอนจะต้องรู้และเข้าใจเป้าหมายและแนวทางในการจัดการเรียนการสอนร่วมกัน คุณสมบัติของอาจารย์ผู้สอนรายวิชาฯ ผมเสนอว่า อาจารย์ผู้สอน รายวิชา ๐๐๓๕๐๐๑ หนึ่งหลักสูตนหนึ่งชุมชน ควรจะมีคุณสมบัติ ๕ ประการ ได้แก่ ๑) มีประสบการณ์การสอนอย่างน้อย ๒ ปี ๒) ได้รับการมอบหมายอย่างเป็นทางการจากหลักสูตรและคณะ-วิทยาลัย ๓) เป็นผู้มีจิตอาสาและเห็นว่าการสร้างนิสิตให้มีคุณลักษณะตา...