บทความ

แลกเปลี่ยนหลักการออกข้อสอบ

รูปภาพ
ระยะนี้ นิสิตชั้นปี ๔ กำลังฝึกฝนการทำเครื่องมือจัดการเรียนการสอน ผมมีโอกาสได้ร่วมเรียนรู้กับนิสิตหลายกลุ่มในฐานะ "ผู้เชี่ยวชาญดูเครื่องมือ" ด้วยวิธีที่เขาเรียกสั้น ๆ ว่า IOC ที่ย่อมาจาก Index of Item - Objective Congruence (การหาค่าสัมประสิทธิ์ความสอนคล้อง) ซึ่งเป็นการหาค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity) เครื่องมือที่ผู้เรียนด้านการศึกษาใช้พัฒนาข้อสอบ กระบวนการโดยย่อคือ นิสิตจะออกข้อสอบแล้วนำมาถามเราว่า ข้อสอบข้อนั้น ๆ ตรงตามวัตถุประสงค์การเรียนรู้หรือไม่ ?  ถ้าใช่ให้คะแนน +1 ถ้าไม่ใช่ให้ -1 ถ้าไม่แน่ใจให้ 0 นิสิตผู้ทำข้อสอบจะเอาคะแนนไปรวม แล้วหารด้วยจำนวน "ผู้เชี่ยวชาญ" ถ้าคะแนนเฉลี่ยต่ำกว่า 0.5 แสดงว่าใช้ไม่ได้ "ไม่เที่ยงตรงตามวัตถุประสงค์" ผมพบว่า ข้อสอบที่นิสิตคิดมา ส่วนใหญ่ก็ตรงตามวัตถุประสงค์ แต่ในใจผมรู้สึกว่า "ไม่ดี" วันนี้จึงอยากเสนอ "หลักคิด" และ "หลักปฏิบัติ" ในการออกข้อสอบ เผื่อว่าจะเป็นประโยชน์สำหรับนิสิตนำไปพิจารณาใช้ต่อไป ความรู้ที่จำเป็นเบื้องต้น ให้ทำความเข้าใจกับวัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรมต่อ...

ทำไมทุกคนต้องพยายามทำ "ความดี" (จินตมยปัญญา)

คำถาม : ทำไมทุกคนต้องพยายามทำ "ความดี" ? คำตอบ : เพราะความดีเป็น "มรรค" ไปสู่เป้าหมายสูงสุดของชีวิตคือ "นิพพาน" ความรู้ที่จำเป็นต้องมีสำหรับความเข้าใจนี้มีอย่างน้อย ๓ เรื่อง ได้แก่  ๑) รู้ว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไร ๒) รู้ว่าเราเกิดมาทำไม ๓) รู้วิธีที่จะเดินทางไปสู่เป้าหมายนั้น พระพุทธเจ้าไม่ใช่เจ้าชายสิทธัตถะ เจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้ความจริงของธรรมชาติ (อริยสัจ ๔) จึงมีพระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นบนโลก (สังเกตว่าใช้คำว่า "อุบัติ" ไม่ใช่ "กำเนิด") ตามตำรา พระสมณโคดมหรือพระโคดมพระพุทธเจ้าพระองค์นี้ ไม่ใช่พระพุทธเจ้าพระองค์แรก แต่เคยมีพระพุทธเจ้ามาแล้วนับไม่ถ้วนและจะมีอีกจำนวนประมาณไม่ได้ในอนาคตกาล ในการแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ ทรงตรัสว่า โอวาทปาฏิโมกข์นั้นเป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย  .... ประเด็นนี้น่าทึ่งสุด ๆ ครับ แสดงว่า พระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงสอนในสิ่งเดียวกัน ต่อไนี้เป็นโอวาทปาฏิโมกข์ มี ๓ คาถา (ที่มา : วิกีพีเดีย ) ขันติ คือความอดกลั้น เป็น ตบะ อย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลายกล่าวว่า นิพพาน เป็นบรมธรรม ผู้ทำร้ายผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็น บร...

รายวิชาศึกษาทั่วไป : ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ ๒-๒๕๕๙ (๗) ภาวะผู้นำของโลกที่น้องน้ำตาลชื่นชอบ

รูปภาพ
คำถามสำหรับน้องน้ำตาลในการประกวดนางงามจักรวาลรอบ ๖ คนสุดท้ายในวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๖๐ คือ จงบอกชื่อและคุณลักษณะของผู้นำระดับโลกในอดีตหรือปัจจุบันที่คุณชื่นชอบหรือเคารพ ?  แม้ว่าตำแหน่งนางงามจักรวาลจะไม่ได้เป็นของเธอ แต่คำตอบที่เธอตอบต่อหน้าคนทั้งโลกนั้น นำความภาคภูมิใจมากต่อคนไทยทั้งประเทศ  เธอบอกว่า ผู้นำในดวงใจของเธอคือในหลวงรัชกาลที่ ๙ ที่ทรงงานหนักต่อเนื่องยาวนานเพื่อพสกนิกรของพระองค์ท่าน หากเป็นผม ผมก็จะตอบเหมือนน้องน้ำตาลครับ ผู้นำในดวงใจของผมคือ ในหลวงรัชกาลที่ ๙  ผมไม่เคยเห็นและทั้งไม่เคยได้ยินว่า บุคคลใดจะสามารถเป็นศูนย์รวมของจิตใจของคนได้ทั้งชาติขนาดนี้ ไม่เคยมีผู้นำคนใด ที่จะมีคนรักได้มากมายขนาดนี้ คำถามคือ ภาวะผู้นำของในหลวงรัชกาลที่ ๙ เป็นอย่างไร คำตอบสั้น ๆ คือ ท่านทรงสามารถเข้ามายืนอยู่ในดวงใจของคนไทยทุกคน  แต่ถ้าถามว่าทำไม ก็เพราะท่านทรงมีทศพิธราชธรรมครบถ้วนสมบูรณ์ทั้ง ๑๐ ประการ นั่นคือคำตอบ  โปรดดูรูปสรุปด้านล่าง  รายละเอียด ค้นได้ไม่ยากเลย.... นิสิตที่เรียนรายวิชา ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ ต้องจำลักษณะของผู้นำ ๑๐ ประการนี้ให้ขึ้นใจครับ

"ความยั่งยืน" กับ "การอดอาหาร"

รูปภาพ
นักฟิสิกส์พบความจริงของสรรพสิ่งในธรรมชาติว่า สิ่งใดๆ จะตั้งอยู่ได้นานก็ต่อเมื่ออยู่ในภาวะ "สมดุล"  พื้นฐานของทุกสมดุลคือ "สมดุลพลังงาน" และพบด้วยว่าธรรมชาติของระบบจะตั้งอยู่ในระบบสมดุลที่มีพลังงานต่ำที่สุด ระบบสมดุลพลังานต่ำที่สุด จะมีอุณหภูมิที่ศูนย์องสาสัมบูรณ์ (-273 องศาเคลวิล)  สิ่งนั้นจะไม่เคลื่อนไหว ในรูปด้านบน ระบบอุดมคตินั้นแทนด้วยสัญลักษณ์ "จุดดำ" ควอนตัมฟิสิกส์ บอกว่า ระบบจะ "ตั้งอยู่" เป็นชั้น ๆ ไม่ต่อเนื่อง (วิทยาศาสตร์ใช้คำว่า ระดับพลังานที่เสถียร) เปรียบเหมือนวงกลมขนาดต่าง ๆ หากระะบบมีพลังงานมากขึ้น ระบบก็จะอยู่ในสมดุลพลังงานที่มากขึ้น แทนด้วยสัญลักษณะวงกลมขนาดใหญ่ขึ้น ดังรูป ระบบที่มีสมดุลพลังงาน มักจะมีการเวียนวนกลับมาที่เดิมเสมอ ไม่หายไป สิ่งที่ใช้ไปเอากลับมาใช้ใหม่ได้หรือรีไซเคิล (Recycle) สิ่งที่ใช้แล้วนำกลับมาใช้ใหม่ (Reused) สิ่งที่หายไปมีอันใหม่มาทดแทน พลังงานคงที่ (Reproduce) และการกระทำที่มุ่งทำให้ระบบอยู่ในสมดุลเราเรียกว่า "การอนุรักษ์" (Conservation) ทั้งหมดนี้แทนด้วยสัญลักษณ์ "วงกลมวน"  ดัง...

พลังงาน กับ นิพพาน (คิด)

รูปภาพ
ในทางฟิสิกส์ "กฎการอนุรักษ์พลังงาน" (Law of Conservation of Energy) บอกว่า พลังงานจะไม่มีวันสูญหายไปหรือเกิดขึ้นใหม่ แหล่งกำเนิดพลังงานที่เราสร้างขึ้นเช่น โรงไฟฟ้า โรงกลั่นน้ำมัน แบตเตอรี่ เซล์แสงอาทิตย์ หรือแม้เรี่ยวแรงที่ได้จากอาหารที่เรารับประทานนั้น  เป็นเพียงการเปลี่ยนรูปของพลังงานจากแบบหนึ่งไปยังแบบหนึ่งเท่านั้น เช่นเดียวกันพลังงานที่เราใช้ไป เช่น น้ำมันที่เติมในรถยนต์ แบตเตอรี่มือถือ หรือแม้แต่พลังงานที่เราใช้ในการเคลื่อนไหว ก็เป็นแต่เพียงการเปลี่ยนไปของพลังงาน พลังงานไม่ได้หายไปไหน ... ขอให้ทำใจรับความจริงนี้ก่อนเป็นเบื้องต้น ในทางพุทธศาสนา "กฏแห่งไตรลักษณ์" บอกว่า ทุกสรรพสิ่ง (เว้นไว้แต่นิพพาน) ล้วนแต่ตกอยู่ภายใต้กฎแห่งไตรลักษณ์ คือ เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป ตามลักษณ์ของสรรพสิ่งคือ ทุกขัง (ทนอยู่ไม่ได้)  อนิจจัง (แปรเปลี่ยนไป) อนัตตา (บังคับไม่ได้) หากเอา "กฎการอนุรักษ์พลังงาน" เป็นฐานคิด  อาจบอกได้ว่า การไม่สูญหายของพลังงานนั้น เป็น "ความยั่งยืน" พลังงาน ไม่เกิดไม่ดับ แต่ถ้ายึดเอา "กฎแห่งไตรลักษณ์" กลับได้ว่า "ไม่มีอะ...

รายวิชาศึกษาทั่วไป : ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ ๒-๒๕๕๙ (๖) ตัวอย่างผู้นำ

วินัยผู้นำ "ภาวะผู้นำ" ในความเห็นของศาสตราจารย์ นายแพทย์ ดร. กระแส ชนะวงศ์ เจ้าของรางวัลแมกไซไซ และอดีตรัฐมนตรีหลายกระทรวง คือ "บุคคลที่คิด พูด และทำ อย่างมีวินัย" คิด : คิดถึงหน้าที่ คิดแบบอธิการบดี คิดแบบคณบดี ฯลฯ คิดอย่างมีวินัย รับผิดชอบ พูด : พูดอย่างมีวินัย รับผิดชอบต่อคำพูด พูดอะไรทำแบบนั้น พูดแล้วทำได้ ทำ : ทำอย่างมีวินัย รับผิดชอบต่อทุกการกระทำของตนเอง ในภาวะปกติทำอย่างไร ภาวะวิกฤตต้องทำอย่างไร ต้องชัดเจน ผู้นำสิงคโปร์ ครั้งหนึ่งสิงคโปร์มีฐานะเป็นรัฐ ๆ ในมาเลเซีย จนถึง ๒๕๐๘ จึงแยกตัวออกมาเป็นประเทศอิสระ นำโดยนายลีกวนยู หนึ่งในตำนานของเอเชีย ที่สามารถพัฒนาสิงคโปร์ จากที่ประเทศโลกที่ ๓ ที่ไม่มีแม้แต่ทรัพยากรเป็นของตนเอง กลายเป็นประเทศโลกที่ ๑  บทความของเหลียงเหว่ย (Liang Hwei) คลิก ทีนี่ สรุปบทเรียนอันทรงคุณค่าจากลีกวนยูไว้ ๘ ประการ คือ ความฉลาดปราดเปรื่อง (Brilliant) เขาสำเร็จการศึกษาด้านกฎหมายจากมหาวิทยาลัยเคมบริคจ์ ด้วยเกียรตินิยมอันหนึ่งเหรียญทองแบบดับเบิลสตาร์ ก่อนจะมาเรียนมหาวิทาลัย เขาเรียนจบชั้นมัธยมด้วยคะแนนสูงที่สุดในรุ่น และได้รับทุน...

รายวิชาศึกษาทั่วไป : ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ ๒-๒๕๕๙ (๕) ผู้นำ ๙ ประเภท

รูปภาพ
วันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๕๙  ผศ.ดร.พชรวิทย์ จันทร์ศิริสิร  คณบดีคณะศึกษาศาสตร์ มาบรรยายพิเศษเรื่อง "ภาวะผู้นำ" ในชั้นเรียนรายวิชา ๐๐๓๖๐๐๖ ภาวะผู้นำ เป็นการบรรยายพิเศษจากผู้นำจริง ภาษาสมัยนี้ เรียกว่า "ผู้นำตัวเป็น ๆ " เป็นพื้นที่เรียนรู้จากประสบการณ์ของอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิจริง ๆ ถ้านิสิต "ฟังเป็น" จะเห็นตัวอย่างของ การวางตัว บุคลิกผู้นำ การพูดสร้างแรงบันดาลใจ  ซึ่งนิสิตน่าจะนำไปปรับใช้ในการพัฒนาตนเองได้ไม่มากก็ไม่น้อย  ... การบรรยายของท่านน่าเป็นแบบ บรรยายเชิงรุก (Active Lecture) ถือเป็นตัวอย่างการบรรยายสำหรับอาจารย์มหาวิทยาลัยที่ควรจะนำไปบอกเล่าต่อไป ผู้นำคือใคร ? ผู้นำ หมายถึง บุคคลที่ดำรงตำแหน่งผู้บริหารหน่วยงาน หรือได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งและมีหน้าที่ในการบริหารหน่วยงาน มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายนั้น ๆ นอกจากนี้ ผู้นำยังหมายถึง บุคคลที่มีอิทธิพลเหนือบุคคลอื่นในกลุ่ม มีบทบาทในการชี้นำและบังคับบัญชาให้บุคคลอื่นปฏิบัติตามที่ตนต้องการได้  (พชวิทย์ จันทร์ศิริสิร) แสดงว่า ผู้นำมี ๒ ประเภท ได้แก่ ๑) บุคคลที่ดำรงตำแหน่งผู้บริหารหน่วยงาน หรือ ได้รับการแต่งต...